Iedere keuze vraagt om richting
In zijn onlangs verschenen boek Prachtig om te Zien laat Kees Saton onder meer leveranciers, klanten en concullega’s aan het woord. Zij vertellen over hun relatie met Saton Optiek, en gaan in op ondernemerschap en de veranderende branche. Het boek schetst zo niet alleen een beeld van een succesvol familiebedrijf maar nodigt ook uit na te denken over de eigen koers, keuzes en drijfveren.
Door: Chantal Schoonhoven
Na de aansluiting van Saton Optiek bij EyeCare voelde Kees Saton de behoefte terug te kijken op het familiebedrijf dat zijn vader was begonnen. Die terugblik op zestig jaar optiek en op de keuzes die onderweg zijn gemaakt, is nu vastgelegd in het boek Prachtig om te Zien. De titel verwijst naar de belofte die jarenlang bij Saton Optiek hoorde. Maar tijdens het maken van het boek kreeg die zin voor Kees een bredere betekenis. “Het boek gaat niet alleen over Saton Optiek”, vertelt Kees. “Het gaat ook in op het vak, ondernemerschap en de mensen die het bedrijf en de branche kleur hebben gegeven.”
Omdat hij juist anderen aan het woord wilde laten, koos Kees voor een boek in interviewvorm. “Leveranciers, oud-medewerkers, klanten, concullega’s en mensen uit de sport- en modewereld vertellen over hun band met zien, optiek en Saton. Zo ontstaat niet alleen een beeld van één familiebedrijf, maar ook van een branche die in de afgelopen decennia sterk is veranderd.”
Patroon
Het maken van het boek werd persoonlijker dan Kees vooraf had verwacht. Hij zocht mensen die de verschillende fases van het bedrijf konden inkleuren. Zeker bij de generatie van zijn vader bleek hoe kwetsbaar herinneringen zijn. Kees: “Sommige mensen konden nog worden geïnterviewd. Anderen ontvielen voordat dat lukte. Je begint rationeel met een plan en een inhoudsopgave. Maar voor je het weet wordt het ook emotioneel. Je kijkt naar je eigen verhaal door de ogen van anderen. Dat is confronterend, maar ook heel waardevol.”
Het raakte Kees vooral dat in al die verhalen een patroon zichtbaar werd. “Niet alles ging vanzelf en niet iedere keuze pakte meteen goed uit”, legt hij uit. “Maar telkens kwam er weer richting. Dat is misschien wel de belangrijkste ondernemersles uit het boek: laat je niet alleen leiden door wat er op je pad komt, maar bouw aan je eigen plan. De vraag ‘wat is je plan?’ heb ik mijn kinderen vaak gesteld; maar ook mezelf. Zeker op het moment dat ik nadacht over de toekomst van Saton Optiek: kies je voor één winkel of voor honderd? Het werd uiteindelijk de aansluiting bij EyeCare. Niet omdat één winkel geen toekomst heeft, maar omdat iedere keuze vraagt om richting.”
Nieuwe mogelijkheden
Die gedachte loopt als een rode draad door Prachtig om te Zien. Kees verbindt de persoonlijke verhalen in het boek met bedrijfskundige inzichten die hem zelf door de jaren heen hebben geholpen. Niet zwaar of theoretisch, maar als manier om terug te kijken op keuzes, groei en verandering.
Volgens Kees is de komst van optometrie een van de ontwikkelingen die het meest bepalend is geweest voor het vak. Hij behoorde tot de eerste lichting hbo-optometristen in Utrecht. Die verdieping gaf hem en het bedrijf nieuwe mogelijkheden. Kees: “Optometrie heeft enorm veel gebracht; voor het vak zelf, maar ook voor de manier waarop je naar klanten kijkt. Het gaat niet alleen om het leveren van een bril. Het gaat om mensen helpen beter te zien. Vanuit die verdieping ontstonden nieuwe richtingen zoals sport vision. Saton Optiek werkte met sporters en liet daarmee ook een andere kant van de optiek zien; minder stoffig, meer gericht op prestatie, oogzorg en persoonlijke oplossingen. Later kwam daar mode steeds sterker bij. De bril werd niet alleen een hulpmiddel, maar ook een zichtbaar onderdeel van iemands uitstraling.”
Vakmanschap en aandacht
Toch vormen trends niet de basis, meent Kees. “Die zit in vakmanschap, aandacht en plezier in het werk. Juist daarom geloof ik dat er ook in een veranderende branche toekomst blijft voor zelfstandige opticiens en optiekondernemers. Ketens, overnames en samenwerkingen horen inmiddels bij het landschap. Maar dat betekent niet dat de kracht van de zelfstandige ondernemer verdwijnt. Met één winkel kun je nog steeds heel veel bestaansrecht hebben.” Maar je moet wel weten waar je voor staat, merkt Kees hierbij op. “Kopiëren heeft geen zin. Je moet je eigen plan bouwen. Ik hoop dat andere opticiens dit meenemen uit het boek. Het moet uitnodigen na te denken over de eigen koers. Waar sta je voor? Waar krijg je energie van? Welke keuzes passen bij jou, je team en je klanten? Want uiteindelijk draait het nog altijd om persoonlijke aandacht, kennis van het vak, plezier en de wil om klanten echt verder te helpen. Als je dit nastreeft, is er nog steeds een mooie toekomst weggelegd voor dit vak.”
Prachtig om te Zien is verkrijgbaar via www.saton.nl
