Q&A: Werknemers en het coronavirus

Het kan natuurlijk gebeuren: je werknemer is besmet geraakt met het coronavirus. Wat zijn de volgende stappen? Welke vorm van contact is er geweest tussen de werknemer en de klanten in de winkel? Hieronder beantwoorden we vragen over onder andere loon doorbetalen tijdens quarantaine en wat er gebeurt als je medewerker een positieve uitslag ontvangt.

Wat gebeurt er bij een positieve uitslag van mijn medewerker?
Wanneer een personeelslid positief is getest, start de GGD een bron-en contactonderzoek. Bij een positieve testuitslag van één of meerdere van je werknemers is het voor de andere werknemer(s) maar ook voor jou als werkgever prettig om direct advies te krijgen. Zo wordt het toenemen van besmettingen voorkomen. In het bron- en contactonderzoek wordt gekeken naar met wie het besmette personeelslid in contact is geweest vanaf de eerste verschijnselen en 48 uur daarvoor.

Adviezen uit sectorplan optiek opvolgen
De GGD onderscheidt contacten in drie categorieën: 1. huisgenoten, 2. overige nauwe contacten (personen die langer dan 15 minuten op minder dan 1,5 meter afstand contact hadden met de besmette persoon) en 3. overige contacten. Onder overige contacten vallen personen die langdurig contact (langer dan 15 minuten) hadden met de besmette persoon op meer dan 1,5 meter afstand in dezelfde ruimte, bijvoorbeeld op kantoor. Wanneer de adviezen uit het sectorplan optiek worden opgevolgd, valt klantcontact dus onder ‘overige contacten’.

De GGD zorgt ervoor dat overige contacten worden geïnformeerd over de vaststelling van COVID-19 bij een persoon in hun omgeving. Zij hoeven niet tien dagen thuis te blijven/werken, maar moeten wel rekening houden met algemene maatregelen om besmetting te voorkomen. Bekijk hier alle adviezen die worden gegeven aan deze groep.

Wat als mijn medewerkers op vakantie gaan naar een oranje gebied?
Het allerbelangrijkste: communiceer met medewerkers voordat deze op vakantie gaan over wat de gevolgen zijn. Naar een oranje gebied gaan betekent dat de medewerker na thuiskomst tien dagen in quarantaine moet. Of de werknemer verlof moet opnemen is niet wettelijk bepaald. Dat de werkgever voor deze kosten moet opdraaien is evenmin wettelijk bepaald. Wanneer een werknemer bewust het risico neemt om naar een oranje gebied te gaan, dan zijn de gevolgen voor de werknemer. Het is niet voor niets een oranje gebied. Indien niet thuis gewerkt kan worden, dan moet de werknemer verlof opnemen. Belangrijk is dat de werknemer van te voren weet wat de gevolgen zijn van zijn vakantieplannen.

Wat als mijn medewerkers op vakantie gaan naar een geel gebied dat oranje wordt?
Deze medewerkers moeten ook tien dagen in quarantaine. Zowel de werkgever als de werknemer kan hier niets aan doen. Over deze situatie is niets wettelijk vastgelegd. Ga met de werknemer na wat hij thuis kan doen. Indien dit niet mogelijk is, dan is een fiftyfifty verdeling redelijk. Dat wil zeggen dat de helft van verlofdagen voor de rekening van de werknemer is. Ook in dit geval is het belangrijk dat van te voren afspraken worden gemaakt over wat de gevolgen voor het op vakantie gaan zijn.

Moet ik het loon doorbetalen als mijn werknemer in quarantaine zit?
De situatie is duidelijk als een werknemer positief getest is en om die reden in quarantaine zit: het loon moet dan doorbetaald worden. Hij is immers ziek. Hoe zit het dan als een werknemer uit voorzorg in quarantaine moet, omdat een huisgenoot klachten heeft, een coronatest laat doen of zelfs positief getest is? Dat is minder duidelijk. Ga eerst na of het mogelijk is om werkzaamheden thuis te kunnen doen (bijvoorbeeld bestellingen verwerken, afspraken inplannen). De werknemer verricht dan werk waarvoor hij betaald krijgt. In de optiek is dit misschien lastig. Als het niet mogelijk is om thuis te werken, dan is het maar de vraag of van de werknemer verlangd kan worden dat hij (deel van de) vakantiedagen opneemt.

Er is nog geen duidelijke wetgeving of jurisprudentie hierover. Opnemen van een deel van de vakantiedagen kan alleen als een werknemer daarmee instemt. Dit kan niet opgelegd worden, het is namelijk maar zeer de vraag of de werkgever kan aantonen dat de quarantaine aan de werknemer te wijten is. Verder wil je als werkgever graag dat je werknemer open en eerlijk is over zijn of haar thuissituatie. Je wil als werkgever ook niet dat iemand toch maar naar zijn werk komt omdat het anders ten koste gaat van zijn vakantiedagen. Daarom is ons advies: ga met je werknemers het gesprek aan voordat een van hen in deze situatie zit. Laat weten dat je het erg belangrijk vindt dat ze open en eerlijk zijn. Ga ook met de werknemers na welke werkzaamheden ze eventueel thuis kunnen doen. Voor zowel werkgevers als werknemers geldt: houd je aan de RIVM richtlijnen, zowel op je werk als privé.