De discussie over slimme brillen met een camera is de afgelopen weken toegenomen. Hans Anders kiest er inmiddels voor om de verkoop te staken. De NUVO besteedde eerder in Oculus aandacht aan de mogelijkheden en privacyvragen rond smartglasses.
Door Iris van Iersel i.s.m. Theo Peeters
Bellen, muziek luisteren, vertalingen ontvangen en handsfree foto’s of video’s maken: slimme brillen combineren uiteenlopende functies met een montuur dat ook geschikt kan zijn voor glazen op sterkte. In eerdere Oculus-artikelen vertelden leveranciers en optiekondernemers over hun ervaringen en het belang van productkennis en voorlichting. Het is vooral de ingebouwde camera die vragen oproept. Voor omstanders is niet altijd duidelijk of zij worden gefotografeerd of gefilmd. Die zorgen leiden inmiddels tot maatschappelijke discussie en politieke aandacht.
Optiekbedrijven maken verschillende afwegingen
NU.nl berichtte op 1 oktober dat Pearle de slimme brillen vooralsnog blijft verkopen. De keten wijst op de consumentenvraag en wil klanten zelf laten kiezen zolang de producten legaal op de markt zijn. Hans Anders heeft de verkoop van Meta-brillen juist voorlopig gestaakt. De keten wil de ontwikkelingen rond wet- en regelgeving afwachten en sluit niet uit dat de brillen later terugkeren in het assortiment. NUVO-directeur Hendri van Veen geeft in het artikel aan dat er binnen de branche vooralsnog geen aanleiding is voor algemene aanpassingen. “Het product heeft veel mogelijkheden, maar is niet anders dan een mobieltje met camera.” Bij de NUVO zijn momenteel geen directe klachten bekend over het filmen van anderen met camerabrillen.
Nieuwe aandacht voor het opnamelampje
Een belangrijk onderwerp in de discussie is de herkenbaarheid van opnamen. In eerdere Oculus-interviews wezen leveranciers en optiekondernemers op het lampje dat aangeeft wanneer een Meta-bril opnamen maakt. Inmiddels staat ook die voorziening ter discussie. De Consumentenbond meldde dat het lampje onder bepaalde omstandigheden moeilijk zichtbaar is en bij tests kon worden afgedekt terwijl filmen mogelijk bleef.
Vandaag werd ook bekend dat Bol.com stickers uit het assortiment heeft verwijderd waarmee gebruikers het opnamelampje kunnen afdekken. Volgens de advertenties zouden de opnamefuncties daarbij blijven werken. Bol verklaarde dat deze producten bedoeld lijken om zichtbaar filmen te verbergen en daarom niet binnen het assortimentsbeleid passen.
Ook Amazon liet weten te stoppen met de verkoop van de betreffende stickers. De accessoires geven nieuwe aanleiding voor vragen over de herkenbaarheid van opnamen. Hendri: “Dat er accessoires worden aangeboden om het opnamelampje te verbergen, is zorgelijk. Omstanders moeten kunnen herkennen wanneer er wordt gefilmd. De vraag is of een voorbijganger bij een minilampje in een bril meteen moet begrijpen dat hij of zij in beeld is. Verantwoord gebruik vraagt dat je rekening houdt met de privacy van anderen.”
Productkennis en voorlichting blijven belangrijk
Naast de technische voorzieningen speelt kennis over het gebruik een belangrijke rol. Hendri signaleert in het NU.nl-artikel dat er nog onwetendheid bestaat over de werking van camerabrillen. In de eerdere Oculus-artikelen vertelden optiekondernemers René Boer en Gábor Timmerman hoe zij zich via trainingen en eigen gebruik in de technologie verdiepen. Ook bespraken zij hoe privacy en verantwoord gebruik aan bod komen bij de verkoop.
Het klantgesprek biedt ruimte om naast functies en draagcomfort ook uit te leggen welke instellingen beschikbaar zijn en waar de gebruiker betrouwbare informatie kan vinden. Hendri: “Goede voorlichting hoort bij de verkoop van slimme brillen. Klanten moeten begrijpen wat zij aanschaffen en welke verantwoordelijkheden bij het gebruik horen. De opticien kan daarin vanuit zijn vakkennis een waardevolle rol vervullen. Het is belangrijk dat we als branche samen nadenken over hoe deze producten verantwoord gebruikt kunnen worden. Daarin hebben zowel leveranciers, opticiens als gebruikers een rol.”
Daarbij is ook de omgang met gemaakte beelden van belang. De Autoriteit Persoonsgegevens benadrukt dat beelden waarop anderen herkenbaar staan niet zomaar mogen worden gebruikt of gepubliceerd, laat staan dat ze mogen worden gebruikt om kunstmatige intelligentie te trainen. Ook mensen die toevallig in beeld komen, hebben recht op bescherming van hun privacy. Wat dat betreft geeft de reputatie van Meta wel wat reden om op je hoede te zijn.
Politieke en Europese ontwikkelingen
De Tweede Kamer nam op 29 september een motie aan over het verder verbieden van het dragen van camerabrillen. Een aangenomen motie is op zichzelf nog geen nieuw wettelijk verbod. Volgens NU.nl moet het kabinet samen met de Autoriteit Persoonsgegevens onderzoeken welke wettelijke mogelijkheden er zijn. Daarnaast wordt later dit jaar een publicatie van het Europees Comité voor Gegevensbescherming over slimme brillen verwacht. Het kabinet wil die informatie betrekken bij de verdere aanpak.
Voor optiekondernemers is daarmee nog niet duidelijk welke gevolgen de politieke discussie zal hebben. De NUVO volgt het nieuws en de politieke ontwikkelingen op de voet en houdt daarbij oog voor de mogelijke gevolgen voor onze branche.
Maak je je zorgen over de ontwikkelingen?
Hoe kijk je als opticien naar slimme brillen en de discussie die daarover ontstaat? We horen jouw mening graag: mail of bel ons via info@nuvo.nl of 088 077 1100.
Lees hier het artikel van Theo Peeters uit Oculus 6.
