Beeld van de optiekbranche

Gewijzigd  29-09-2005

Hier vindt u wat cijfermatige informatie over de optiekbranche.

Beeld van de optiekbranche    
Nederland kende per januari van dit jaar bijna 700.000 bedrijven. De optiekbranche is met 1.350 ondernemingen goed voor 2105 winkels. Een relatief kleine branche, maar een branche met geheel eigen kenmerken en dynamiek. Doel van dit onderzoek was deze ontwikkelingen en karakteristieken goed in beeld te krijgen, zodat ondernemers zich er aan kunnen spiegelen dan wel dat ondernemers informatie aangereikt krijgen voor het maken van beslissingen over de toekomst van hun bedrijf.  

Bedrijfskenmerken
Het grootste gedeelte van de optiekbranche richt zich in gelijke mate op de verkoop van monturen, brillenglazen en lenzen als op oogzorg. Onder oogzorg worden oogmetingen, contactlensaanpassing, optometrie en refractiechirurgie verstaan. In het onderzoek worden deze bedrijven aangeduid als standaardbedrijven. Plus minus 15% van de optiekbedrijven richt zich met name op de verkoop en een bijna even groot percentage houdt zich grotendeels bezig met oogzorg. Ongeacht het type bedrijf: standaard, verkoop of oogzorg, de werkzaamheden worden voornamelijk in eigen beheer uitgevoerd in de vorm van een eenmanszaak of VOF.  

Bedrijven die zich richten op de oogzorg zijn met name jonge bedrijven, i.e. niet ouder dan 5 jaar. Bedrijven met het accent op verkoop hebben over het algemeen meer vestigingen dan de overige type bedrijven. Verkoopbedrijven worden vaker door de eigenaar zelf opgericht dan oogzorg bedrijven die in meer gevallen worden overgenomen van familie of vorige werkgever.

Het accent in de bedrijfvoering bepaalt ook op opvallende wijze de indeling van de winkel. De verkoopoppervlakten van optiekbedrijven lopen sterk uiteen. Bij 41% van alle bedrijven die over een verkoopruimte beschikken, is deze ruimte groter dan 75m2. Echter uit de onderverdeling naar type bedrijf blijkt dat 43% van de oogzorgbedrijven een verkoopruimte heeft die groter is dan 75m2 terwijl dit slechts bij 30% van de verkoopbedrijven het geval is.    

Werkgelegenheid
De werkgelegenheid in de branche is in 2003 t.o.v. 2002 met 5% gestegen naar circa 7.400 medewerkers (±6000 volledige arbeidsplaatsen). Ook in 2004 wordt een groei van de werkgelegenheid verwacht van zo’n 7%. Begin 2004 hadden de bedrijven exclusief de ketenbedrijven, 230 openstaande vacatures waarbij de meeste bedrijven op zoek waren naar een opticien. Bedrijven ervaren het aantrekken van bekwaam personeel als hun grootste probleem in de bedrijfsvoering.  

Ruim een derde van de onderneming telt niet meer dan 2 werkzame personen. Bij bijna tweederde van de ondernemingen werken niet meer dan 4 personen. In de optiekbranche werken evenveel mannen als vrouwen met name in de functies verkoopmedewerker en opticien.  

Een derde van de optiekbedrijven heeft in de periode september 2002 – september 2003 nieuw personeel aangenomen. Exclusief de medewerkers aangenomen bij ketenbedrijven ging het hier om 800 personen. Bijna de helft van deze medewerkers was niet eerder in de branche werkzaam. In deze periode heeft ruim 20% van de bedrijven in de branche te maken gehad met het vertrek van medewerkers. Dit kwam het meest voor bij de standaard bedrijven en bij de functie van verkoopmedewerker. Wederom exclusief de ketenbedrijven ging het hier om ruim 430 personen. Binnen 14% van de optiekbedrijven, met name verkoopbedrijven, is aan medewerkers de gelegenheid geboden door te stromen naar een hogere functie. In de meeste gevallen betrof het een doorstroming naar de functie van assistent opticien. De ketenbedrijven hebben geen gegevens ter beschikking gesteld.

Bedrijfseconomische aspecten
Over 2002 bedroeg de geraamde omzet van de totale optiekbranche een kleine €640 miljoen, exclusief BTW. Een stijging van 3,5 % ten opzichte van 2001. Voor 2003 wordt een verdere stijging van 5% verwacht. De gemiddelde omzet per bedrijf verschilt per bedrijfstype niet veel en ligt om en nabij de €400.000. Deze omzet wordt voornamelijk gegenereerd door de verkoop van brillen. Ten opzichte van het jaar 2002 is in 2003 de groep van verkoopgerichte bedrijven die de omzet zag afnemen beduidend kleiner geworden. Bij de andere type bedrijven zijn geen grote veranderingen in het aantal bedrijven dat de omzet ziet af- of toenemen waar te nemen. De ontwikkelingen van het bedrijfsresultaat lopen synchroon met die van de omzet en stemmen de meeste bedrijven tot tevredenheid.  

Gemiddeld hebben optiekbedrijven 700 monturen en 200 zonnebrillen op voorraad. De waarde van de totale voorraad bedroeg gemiddeld €49.000. Verkoopgerichte bedrijven hebben gemiddeld het grootste aantal monturen en zonnebrillen op voorraad, maar de laagste balanswaarde van de totale voorraad.  

Gemiddeld hebben oogzorggerichte bedrijven per week 75 kopende klanten in hun winkel, verkoopgerichte bedrijven 40 en de standaardbedrijven 50. In een op oogzorg gericht bedrijf komen dus per week bijna tweemaal zoveel klanten als in een verkoopbedrijf. Het feit dat de gemiddelde omzet in deze twee typen bedrijven niet veel verschilt, kan erop duiden dat in de verkoopbedrijven de bestedingen per klant hoger liggen.  

Gezien de gelijke omzet liggen de bestedingen per klant in de verkoopgerichte bedrijven dus het hoogst. Klanten komen volgens de meeste ondernemers via zeer diverse communicatiekanalen met de optiekbedrijven in aanraking. Voor elk bedrijf is mond tot mondreclame erg belangrijk. Internetcommunicatie is in dit onderzoek niet onderzocht. 

Wilt u meer weten over de details van de optiekbranche klik dan hier.

Wanneer u het structuuronderzoek wilt dowloaden, klik dan hier.